Retinopatia wcześniaków

Przyczyny choroby nie są do końca poznane. Prawidłowy rozwój unaczynienia siatkówki u wcześniaków mogą zaburzać różnorodne czynniki (wewnętrzne i zewnętrzne).

Najważniejszą przyczyną rozwoju ROP jest sam fakt urodzenia przed czasem (wcześniactwo) i związana z tym niedojrzałość dziecka i tkanek budujących jego oko. Najistotniejszymi czynnikami ryzyka rozwoju retinopatii wcześniaków są wiek ciążowy i urodzeniowa masa ciała. ROP dotyczy głównie dzieci urodzonych do 32. tygodnia ciąży i z masą ciała mniejszą niż 1500 g. Szczególnie obciążone ryzykiem powstania i postępu retinopatii są wcześniaki urodzone przed 27. tygodniem ciąży oraz z masą urodzeniową do 750 g, dzieci urodzone między 24.-25. tygodniem ciąży (na granicy przeżycia) – skrajnie niedojrzałe są w 90-100% narażone na rozwój ROP w zaawansowanych stadiach. Im te wskaźniki są mniejsze, tym większa niedojrzałość siatkówki i większe ryzyko wystąpienia retinopatii, w szczególności jej zaawansowanych stadiów.

Leczenie tlenem (tlenoterapia) jest ważnym, ale niekoniecznym czynnikiem rozwoju ROP. Do innych przyczyn powstania ROP należy stan kliniczny noworodka, wskaźniki laboratoryjne (hiperglikemia, niedokrwistość, hipoksja, kwasica, zaburzenia krzepnięcia krwi [koagulologiczne], hiperbilirubinemia), bakteriologiczne (zakażenie wewnątrzmaciczne wywołane przez drobnoustroje chorobotwórcze z grupy TORCH, bakteryjne, posocznica bakteryjna i/lub grzybicza, zakażenia mieszane), a spośród czynników ze strony matki wymienia się choroby w czasie ciąży (np. nadciśnienie tętnicze, stan przedrzucawkowy, przewlekły nikotynizm, cukrzyca, niedokrwistość, krwawienia w 2. i/lub 3. trymestrze ciąży), ciążę mnogą, sposób rozwiązania porodu. Przedłużający się poród wpływa na niedotlenienie płodu co zwiększa ryzyko powstania ROP, z drugiej strony poród przez cięcie cesarskie także może mieć wpływ na powstanie ROP. Decyzja o sposobie rozwiązania należy więc od lekarza położnika i jest indywidualna, zależna od stanu zdrowia rodzącej i przychodzącego na świat dziecka.